İhracat sevkiyatı planlarken sorulan ilk sorulardan biri “yük hangi kapıdan çıkacak” olur. Cevap tercih meselesi değildir: çıkış kapısı, varış ülkesinin coğrafi olarak hangi koridorda olduğuna göre belirlenir.
Gürbulak — İran ve Orta Asya koridoru
İran, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan ve Afganistan yönlü sevkiyatlar Gürbulak Sınır Kapısı’ndan çıkar. Bu koridorun belirleyici özelliği transit ülke sayısıdır: yük İran’da boşaltılmadan geçer, bu yüzden transit beyannamesinin doğru açılması sonraki sınırda beklememenin ön koşuludur.
Sarp — Kafkasya ve Hazar koridoru
Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan ve Rusya yönlü sevkiyatlar Sarp’tan çıkar. Kazakistan gibi uzak varışlarda güzergâh Hazar geçişini de içerebilir; bu durumda deniz aşamasına ait belgeler sürece eklenir ve araç ölçüleri belirleyici olur.
Habur — Irak
Irak sevkiyatları Habur’dan doğrudan geçer; transit ülke yoktur. Evrak seti bu yüzden daha kısadır. Buna karşılık kapıdaki araç yoğunluğu ve gümrük sırası, bu hatta planlamanın asıl konusudur.
Cilvegözü — Suriye
Suriye yönlü sevkiyatlar Hatay’ın Reyhanlı ilçesindeki Cilvegözü Sınır Kapısı’ndan yapılır. Ürün bazlı kısıtlar ve izin gereklilikleri dönemsel olarak değişebildiği için, yükün gönderilebilirliği sevkiyat öncesinde ayrıca kontrol edilir.
Kapı seçimi maliyeti nasıl etkiler
Kapı, yalnız mesafeyi değil geçilecek ülke sayısını, dolayısıyla evrak ve transit maliyetini de belirler. Aynı varışa iki farklı koridordan gidilebiliyorsa (Kazakistan örneğinde olduğu gibi), karşılaştırma yükün cinsi ve aciliyetiyle birlikte yapılmalıdır.
Varış noktanızı iletin; hangi kapının uygun olduğunu ve güzergâhın nasıl planlanacağını birlikte değerlendirelim.